SCRIPT: AENEIS VERGILI
DATE: OCTOBER 1S, 30 BC
Salutatio
Favonius: Salvete, omnes! Mihi nomen est Marcus Favonius et hoc
est Forum Romanum! Quid novi est hodie? Brevi tempore videbimus. At prius,
ecce Quaestio Hodierna!
Quaestio Hodierna
Lector: Quaestio hodierna est de Vergilio poeta: Vergilius, cum
intellexisset se moriturum, quod mandatum amicis dedit? Responsum dabitur
ad finem Fori Romani.
QVID NOVI?
Favonius: Et nunc videamus quid novi sit. Aeneis Vergili tandem edita
est! Hodie, Idibus Octobribus, dies natalis poetae ipsius, Aeneis Vergili
tandem in toto edita est. Iulia?
Iulia: Publius Vergilius Maro imprimis ob carmina Bucolica
et Georgica factus est dum vivus poeta clarus. Atque nunc ob hoc carmine
Aeneio recenter edito, Vergilius Maro fortasse fiet clarissimus omnium poeta.
Favonius: At vero, hoc carmen paene nobis non superest! Dum in Graecia,
Vergilius in morbum gravissimum cecidit, atque cum intellixisset se moriturum
Vergilius mandatum amicis dedit Aeneidem imperfectam incendi esse!
Iulia: Augustus, tamen, his amicis Vergili, Plotio Tuccae et Vario
Rufo, "Veto!" inquit. Quam ob rem hoc carmen optimum superest,
ut dignum est. Dis gratias!
Favonius: Immo etiam, Augusto gratias! Ut plura audiamus de Vergilio
Marone et carmine Aeneio, Iulia Pauli locuta est cum Gaio Maecenate qui
bene noverat Vergilium Maronem.
ET ALIA (Iulia interviews Maecenas)
Iulia: Mecum est Gaius Maecenas, patronus poetarum et amicissimus
Caesari Augusto ipsi. Salve, Maecenas.
Maecenas: Et tu salve, Iulia Pauli
Iulia: Nimis benignus es loqui nobiscum, Maecenas, nam certe sunt
plurima officia negotiaque quae tibi impendent.
Maecenas: Nihil est. Gratum est mihi.
Iulia: Loquamur prius de Vergilio, si vis. Dic nobis pauca de hoc
homine, Vergilio Marone.
Maecenas: Libenter. Ut fortasse iam scis, Vergilius erat optime doctus
et litteris studiosus. Erat staturae longae, coloris fusci, sed valetudinis
saepe infirmae.
Iulia: Qualis vir erat?
Maecenas: Admodum tacitus humilisque, magnopere humilis. Ut credo,
usque ad supremum tempus, Vergilius nescivit quantum ingenium poeticum sibi
insit!
Iulia: Sed tu intellexisti, nonne?
Maecenas: Bene intellexi! Qualis patronus poetarum ego si aliter?
Atque bene intellexerunt poetae Horatius et Propertius, qui Vergilium tam
magnopere diligunt quam ego.
Iulia: Nonne Horatius suis in carminibus appellat Vergilium "animae
dimidium meae?"
Maecenas: Sic scripsit. Quod magis, Propertius, compluribus versibus
Aeneidos auditis, de hoc carmine scripsit, "Cedite Romani scriptores,
cedite Grai! Nescio quid maius nascitur Iliade! "
Iulia: Quot annos huic carmini Aeneio operam dabat?
Maecenas: Multos annos. Ut credo, circa undecim annos. Atque ultima
postulatioVergili erat Aeneidem incendi!
lulia: Vix credibile Audisti omnes versus Aeneidos. Placentne
tibi?
Maecenas: Maxime. In hoc carmine sunt irae deorum, facta heroica,
amor ardens at infandus, et proelia magna. . . Quid multa?
Iulia: Qui versus tibi imprimis placent?
Maecenas: Hem. Versus de Equo Troiano optime scripti sunt. Quando
Laocoon inquit, "Equo ne credite, Teucri. Quidquid id est timeo Danaos
et dona ferentis!" Deinde serpentes adveniunt. . . vix poteram reliquum
audire! Et versus de Infernis, ubi scelesti puniuntur... Atque improbus
amor Didonis.... maxime mihi placent, maxime.
Iulia: Hoc carmen ergo omnino tibi placet, nonne?
Maecenas: Immo, non omnino. Ut saepe visum est. Vergilius in hoc
carmine nimis benignus est erga hostes inimicosque Aeneae . Interdum bellator
Turnus et infelix Dido visi sunt heroes, non hostes . At vero, hoc est illa
"mollitia rustica" Vergili.
Iulia: "Mollitia rustica?" Non satis intellego.
Maecenas: Difficilest explicare. Magnopere Vergilium miseret humanitatis.
Vitae mortesque, res adversae, calamitates huius modi-haec omnia Vergilio
plurimi sunt, nam manifesta est in hoc versu Aeneidos: "Sunt lacrimae
rerum et mentem mortalia tangunt." Ut mihi videtur, hoc in versu est
argumentum totius carminis!
Iulia: Itane dicis. Ad summam, quoti ergo aestimas hoc carmen Aeneium,
ab uno usque ad quinque,
Maecenas: Quinque.
Iulia: Gratias tibi ago, Maecenas, et gratias agunt omnes poetae
quibus tu operam dedisti.
Maecenas: Mihi placet his rebus dare operam, quantulacumque est.
Iulia: At nunc tu nimis humilis est. Maecenas. Si smt Maecenates,
non deiunt Marones! Totum est. Marce Favoni. Rursus ad te.
Tempestas Hodierna
Favonius: Tempus est audire de tempestate. Quam ob rem, ecce
Aulus Serenus!
Serenus: Gratias tibi ago, Favoni. Videamus quaenam sit tempestas
hodie, natali die Vergili Maronis. Totam per Italiam subfrigdum est caelum
hodie, ut saepe Autumno. In Gallia Cisalpina, unde venit Vergilius Maro,
pluit paululum. Nubilosum est Romae, ubi hodie multi adsunt in basilicis
ut versus recentes Aeneidos audiant. In meridiana parte Italiae, sol lucet
paulum, praesertim apud Brundisium ubi Vergilius mortuus est. Interdum sol
lucet super terras Neapolis, ubi sepultus est poeta. Alibi circum Mare Nostrum
pluit paulum, exempli gratia hic in Graecia, ubi est Megara, urbs in qua
Vergilius in morbum cecidit. Etiam pluit in Asia, sede Troiae ac domu patris
Aeneae! "Arma virumque cano .." Utinam ego carmen tam fabulosum
scriberem! Sed ut Vergilius ipse, poetarum maximus, scripsit, "Non
omnia possumus omnes!" Iam satis est. Aulus Serenus sum atque spero
caela sint vobis valde serena!
Responsum Quaestioni
Favonius: Multas gratias, Serene. Et nunc, ecce responsum quaestioni
hodiernae.
Lector: Quaestio hodierna erat ut sequitur: Vergilius, cum intellexisset
se moriturum, quod mandatum amicis dedit? Responsum est hoc: Aeneidem imperfectam
incendi iussit.
Dictum Hodiernum
Favonius: Nunc tempus est videre nostrum Dictum Hodiernum!
Lector: Dictum hodiernum venit a libro quinto Aeneidos: Non omnia
possumus omnes.
Valedictio
Favonius: Verba notanda. Ut repetamus nuntios principales: Hodie,
Idibus Octobribus, dies natalis Vergili ipsius, Carmen Aeneiurn tandem in
toto editum est. Totum est ad hanc editionem Fori Romani. Gratias sumrnas
agimus et di vobis faveant. Valete omnes!
copyright 1997 by John Donohue
